Η μετάβαση από τον ψεύτικο στον πραγματικό μας εαυτό.

Σύμφωνα με την θεωρία του Jung, ο άνθρωπος παλεύει ανάμεσα σε δυο αντιμαχόμενες δυνάμεις. Πρόκειται για μια πάλη που συμβαίνει ανάμεσα στο πρόσωπο ή αλλιώς την μάσκα που θέλουμε να δείχνουμε στους άλλους, το λεγόμενο «προσωπείο», και στον ιδιωτικό μας εαυτό. Με άλλα λόγια, μιλάμε για έναν ψεύτικο εαυτό που υποκρίνεται και έναν πραγματικό γνήσιο εαυτό. Όλοι μας έχουμε και τους δυο αυτούς εαυτούς και είναι αρκετά χρήσιμοι. Για παράδειγμα, σε μια κοινωνική εκδήλωση μπορεί να χρειαστεί να φορέσουμε αυτό το προσωπείο ώστε να είμαστε πιο ευγενικοί και να υπακούσουμε στους κανόνες της εκδήλωσης. Ομοίως, σε μια εταιρία, θα χρειαστεί να υπακούσουμε στους κανόνες και στις νόρμες της, να δράσουμε διπλωματικά κλπ. Τι συμβαίνει, όμως, όταν αυτό το προσωπείο η αλλιώς ο «υπό όρους» εαυτός μας γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας;  

Ένας «υπό όρους» εαυτός, έχει μεγαλώσει και με «υπό όρους» αγάπη. Συχνά, από μικρό το παιδί μαθαίνει να προσκολλάται σε κάποιες συμπεριφορές αλλά όχι σε άλλες όπως υποστηρίζει και ο Rogers, μαθαίνει ότι μόνο έτσι είναι αγαπητό. Πόσο συχνά έχουμε ακούσει εκφράσεις όπως «Μην λες κακά λόγια», «Μην χτυπάς τον αδερφό σου», «Πρέπει να αγαπάς τον τάδε ή την τάδε», «Είναι κακό να ζηλεύεις» κ. α. Έτσι, λοιπόν, μεγαλώνουμε και αγωνιούμε πως να κρύψουμε όλα αυτά τα άσχημα συναισθήματα που δεν έγιναν ποτέ αποδεκτά, προσπαθώντας να δείξουμε έναν πλασματικό και ιδανικό εαυτό που κάθε άλλο παρά ανθρώπινος μπορεί να είναι. Αρνούμενοι την μοναδική μας ανθρώπινη φύση που μας καλεί να βιώσουμε και αγάπη και μίσος, σιγά σιγά αλλωτριονόμαστε, χάνουμε την επαφή με την αυθεντικότητα του εαυτού μας, η προσωπικότητά μας ολοένα και σβήνει στην αγωνιώδη ανάγκη μας για την έγκριση από τους άλλους.

Ψυχοθεραπευτικά, η μετάβαση από τον ψεύτικο εαυτό στον πραγματικό εαυτό είναι μια επίπονη αλλά ταυτόχρονα λυτρωτική διαδικασία, κατά τη διάρκεια της οποίας ο θεραπευόμενος έρχεται αντιμέτωπος με πολλές πλευρές του εαυτού του, τόσο θετικές όσο και αρνητικές. Μέσα από ένα κλίμα θεραπευτικής εμπιστοσύνης και ανευ όρων αποδοχής, ο θεραπευόμενος νιώθει ότι ο θεραπευτής του μπορεί να εμπεριέξει τα λάθη του, τον φθόνο και τα πάθη του, νιώθοντας το ίδιο αγαπητός. Η «υπό όρους» αγάπη μετατρέπεται πλέον σε αποδοχή χωρίς όρους.

Πρόκειται για μια νέα κατάσταση που προκαλεί φόβο όπως κάθε αλλαγή και μεταβατικό στάδιο. Τελικά όμως μέσα από την προσέγγιση του αυθεντικού μας εαυτού, μπορούμε τόσο να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας και να τον συγχωρούμε όσο και τους γύρω μας. Έτσι, μπορούμε να οδηγηθούμε στην αυτοπραγμάτωση μας, δηλαδή σε μια εξέλιξη της οντότητας μας από απλή σε σύνθετη, από μια άκαμπτη προσωπικότητα σε μια ανεξάρτητη προσωπικότητα. Η πρώην αγωνία για εξάρτηση, σταθερότητα και ακαμψία μετατρέπεται σταδιακά σε μια διαδικασία αλλαγής και ελέυθερης εκφρασης. Όπως υποστηρίζει και ο K.Marx  στο βιβλίο του Erich Fromm  «Να έχεις ή να είσαι;», «Όσο λιγότερα είσαι και όσο λιγότερο εκφράζεσαι στη ζωή σου – τόσο περισσότερα έχεις και τόσο περισσότερο αλλοτριωμένη είναι η ζωή σου».