Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Συνεχίζεται το Άγχος Αποχωρισμού και στην Ενηλικίωση;



 Το άγχος αποχωρισμού αποτελεί σύμπτωμα το οποίο θεωρείται ότι μπορεί να συμβεί κυρίως στα παιδιά. Συνεχείς έρευνες όμως έχουν δείξει ότι πρόκειται για έντονο άγχος που μπορεί να συνεχιστεί και στην ενηλικίωση.
 Αρχικά ας δούμε τι εννοούμε με τον όρο άγχος αποχωρισμού. Πρόκειται για έντονο άγχος και ανησυχία όταν το άτομο επρόκειτο να αποχωριστεί κάποιον με τον οποίο νιώθει προσκολλημένος, όπως για παράδειγμα ένα μικρό παιδί που αποχωρίζεται την μητέρα όταν εκείνη φεύγει για την δουλειά ή ένας ενήλικας που αποχωρίζεται τον ή την σύντροφό του λόγω επαγγελματικού ταξιδιού. Η ανησυχία αυτή μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και στην ιδέα ότι το σημαντικό για εμάς πρόσωπο θα είναι για ένα διάστημα μακριά μας. Το άγχος αποχωρισμού σχετίζεται με σκέψεις καταστροφικές για τον άλλον, όπως ότι μπορεί να πάθει κάτι άσχημο, να τραυματιστεί, να ασθενήσει, ακόμα και να πεθάνει. Το γεγονός αυτό συνεπάγεται και την δυσκολία να αποχωριστούμε το άλλο άτομο, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο φόβου και άγχους, όπου αρνούμαστε να μείνουμε μακριά του ή μόνοι στο σπίτι χωρίς αυτό. Κάποιος που βιώνει άγχος αποχωρισμού μπορεί να μην αντιλαμβάνεται συνειδητά ότι φοβάται να μείνει μακριά από κάποιο άλλο άτομο και έτσι ασυνείδητα αυτός ο φόβος να εμφανίζεται με συχνούς εφιάλτες ή ψυχοσωματικά συμπτώματα, όπως ναυτία, πονοκέφαλος, στομαχόπονος, γαστρεντερικές διαταραχές και άλλα, τόσο κατά την αναμονή αποχώρησης του άλλου ατόμου ή και σε άσχετες στιγμές όπου θα κυριαρχήσει ο φόβος για αποχωρισμό.
 Τα σωματικά συμπτώματα που είναι αποτέλεσμα του άγχους αποχωρισμού μπορεί να κινητοποιήσουν συγκεκριμένες συμπεριφορές στους άλλους. Ένα παιδί καταφέρνει να κρατήσει την μητέρα στο σπίτι αν έχει γαστρεντερικές διαταραχές, η προσοχή της μητέρας είναι πάνω στο παιδί και έτσι εκείνο ανακουφίζεται σε σχέση με την ιδέα ότι θα την χάσει και είναι πολύ πιθανόν να βρεθεί ξανά σε αυτή τη θέση -χωρίς να το πολυκαταλαβαίνει- αποφεύγοντας ξανά τον αποχωρισμό με την μητέρα. Το ίδιο παιδί, ως ενήλικας, μπορεί να αρρωσταίνει συχνά ή να πανικοβάλλεται έντονα με σκοπό να κερδίσει την ίδια προσοχή από τον σύντροφό του. Ταυτόχρονα, ο φόβος για πιθανό αποχωρισμό μπορεί να δημιουργήσει έντονη δυσπιστία και θυμό ως προς τους άλλους διότι βιώνονται ως «εκείνοι που εγκαταλείπουν». Με άλλα λόγια, ένας ενήλικας με άγχος αποχωρισμού μπορεί να υποφέρει από δυο αντικρουόμενες ανάγκες, την ανάγκη του να έρθει ασφυκτικά κοντά με τον άλλον για να μην τον χάσει και την ανάγκη του να τον διώξει μακριά από φόβο μήπως εγκαταλειφθεί (αυτοεκπληρούμενη προφητεία).
 Μέσα από την διαδικασία της ψυχοθεραπείας, ο ενήλικας με άγχος αποχωρισμού μαθαίνει να αντιλαμβάνεται τις σκέψεις που του προκαλούν άγχος και να τις αμφισβητεί, μαθαίνει ακόμα να εντοπίζει τι του προκαλεί φόβο και σωματικά συμπτώματα και πως να ηρεμεί. Η δημιουργία εμπιστοσύνης ανάμεσα σε θεραπευτή –θεραπευόμενο και η ανάλυση των διαπροσωπικών του σχέσεων, βοηθάει τον θεραπευόμενο να συσχετιστεί πιο αυθεντικά με τους άλλους, να αντέχει και να απολαμβάνει την εγγύτητα με αυτούς χωρίς να φοβάται συνεχώς μην τους χάσει.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο φόβος θανάτου και η σύνδεση του με το συναίσθημα της ενοχής.

(Από Ρ.Μπελιμπασακη Ψυχοθεραπευτρια) Όλοι μας φοβόμαστε το θάνατο και αυτό είναι κάτι φυσιολογικό. Από φόβο θανάτου και ανυπαρξίας, άλλοι βρίσκουν σύντροφο και φτιάχνουν οικογένειες, άλλοι ζουν παρακινδυνευμενα, άλλοι αρνούνται να ζήσουν, να ρισκάρουν, γίνονται πολλές φορές υποχονδριοι. Ο φόβος της ανυπαρξίας είναι πολύ δυνατός και αποτελεί κινητήρια δύναμη για πολλά συναισθήματα. Ένα από αυτά είναι και το συναίσθημα της ενοχής. Η ενοχή όπως προκύπτει από τη λέξη μας κάνει να νιώθουμε ένοχοι, υπαίτιοι για κάτι. Άρα μας κινητοποιεί να επανορθώσουμε για ένα υποτιθέμενο λάθος. Έτσι βλέπουμε ανθρώπους που σκέφτονται συνέχεια πως θα ικανοποιήσουν τους άλλους, πως θα τους ευχαριστήσουν έτσι ώστε να μην νιώθουν ένοχοι και να βεβαιωθούν πως θα τους αγαπούν, θα είναι κοντά τους, άρα θα υπάρχουν. Εδώ είναι που προκύπτει και ο φόβος θανάτου. Ζω δηλαδή μέσα από τον άλλον, όσο ικανοποιείται ο άλλος μένει κοντά μου, με αγαπά, και έτσι δεν κινδυνεύω από ανυπαρξία. Όλο αυτό όμως είναι μια πλάνη, γιατί...

Ο φόβος της κριτικής.

Ο τρόπος με τον οποίο θα προσεγγίσουμε τον εαυτό μας και έμμεσα θα τον αξιολογήσουμε ξεκινάει από πολύ νωρίς.  Η σχέση που αναπτύσσουμε μέσα από τις πρώιμες εμπειρίες με τον φροντιστή (μητέρα) κατά τη βρεφική ηλικία σχετίζεται με την αίσθηση αξίας του εαυτού μας ή αναξιότητας. Αυτή η αίσθηση ασυνείδητα μεταφέρεται από τη μητέρα στο βρέφος. Μεγαλώνοντας μαθαίνουμε να αναπτύσσουμε σχέσεις με τους άλλους γύρω μας - ερωτικές, φιλικές, επαγγελματικές - που να επιβεβαιώνουν την αίσθηση που έχουμε για τον εαυτό μας και το τρόπο που τον αξιολογούμε.  Για παράδειγμα μπορεί να συναναστρεφόμαστε ανθρώπους που γίνονται αρκετά χλευαστικοί και υποτιμητικοι, αν έχουμε μεγαλώσει σε ένα αντίστοιχο περιβάλλον όπου δεχόμασταν συχνά αξιολογήσεις για το τι θα πρέπει να κάνουμε ή τι δεν κάναμε. Ασυνείδητα, χωρίς δηλαδή να το πολυκαταλαβαίνουμε, διαλέγουμε ένα αντίστοιχο περιβάλλον να συναναστρεφόμαστε. Αυτό μπορεί λογικά να το αποδώσουμε σε είδος χιούμορ ή σε τρόπο επικοινωνίας, πιστεύοντ...

Ο γάμος: ευτυχία η δυστυχία τελικά?

Πάντα άκουγα όλα αυτά τα κλισέ, ζήσε τη ζωή σου γιατί μετά θα παντρευτείς. Άμα παντρευτείς όλα γίνονται ρουτίνα, σταματάει η ερωτική ζωή κλπ. Είναι αλήθεια όμως όλα αυτά? Η μήπως είναι μια ευκολία για παραίτηση μπροστά στις καινούργιες προκλήσεις? Όλα τακτοποιημένα πριν και μετά οι δυσκολίες περισσότερες λένε όλοι, ειδικά με την έλευση ενός παιδιού. Δεν θα σας πω ψέματα, η αλήθεια είναι ότι τώρα ξεκινούν οι προκλήσεις και οι δυσκολίες και αυτό είναι αρκετά επιπονο αν δεν έχεις σκοπό να τα βάλεις με τον εαυτό σου. Αν είσαι όμως αρκετά γενναίος και θέλεις να αρπάξεις αυτή τη μοναδική ευκαιρία που σου δίνετε για να δεις ποιος πραγματικά είσαι και ποιος είναι ο διπλανός σου, ο γάμος είναι αυτή. Μέσα στον γάμο μπορείς να ζήσεις ένα περιπετειώδες ταξίδι αν θέλεις. Τότε είναι που ασυνείδητα φέρνουμε στην επιφάνεια όλες τις συμπεριφορές με τις οποίες έχουμε μεγαλώσει, τα πάθη τις δυσκολίες μας. Είναι μια ασύγκριτη εμπειρία που αν έχεις τα μάτια σου, το μυαλό σου και το συναίσθημα σου ανοιχτό, ...